Icon Arrow Icon Quote Icon Close Icon Enlarge Icon Calendar Icon Currency Icon Clock Icon Location Icon Shield Icon Chevron Icon Attachment Icon Download star icon-hat icon-tools
Artikel Behoud

Liveverslag: hackathon kinderopvang

Op woensdag 15 juni is de live hackathon voor kinderopvang. Met een groep innovatieve denkers zijn wij hard aan het werk in de Gelderlandfabriek in Culemborg. Daarnaast zijn onze #vriendenvanhackathon er op afstand bij om onze denkers ter plaatse direct feedback te geven en vragen te beantwoorden. Denken jullie mee?

Het probleem

Het personeelstekort in Nederland is groot, binnen alle branches. Totaal zijn er 455.000 openstaande vacatures en 338.000 duizend Nederlanders die niet werken. Enkel werven van nieuw personeel is daarom niet de oplossing. Binnen kinderopvang komen er tussen nu en 2031 naar verwachting 24.000 vacatures bij door de kinderen die worden geboren. Daarbij komen nog 25.000 vacatures door de plannen voor (bijna) gratis kinderopvang. Een tekort aan 49.000 pedagogisch medewerkers lossen wij niet op door werven. 

Opening hackathon kinderopvang
opening hackthon

De twee challenges 

Tijdens de hackathon zoeken wij een antwoord op onze vraag: 

'Welke oplossingen kunnen we bedenken voor kinderopvangorganisaties om te voldoen aan de toenemende vraag naar kinderopvang, met de medewerkers die ze hebben of kunnen krijgen?'

Challenge 1 – oude patronen doorbreken

Kinderopvang heeft crisisjaren gekend. Hierin zijn veel pedagogisch medewerkers gedwongen werk te doen binnen andere sectoren en zijn minder studenten de opleiding tot pedagogisch medewerker gaan volgen. Na deze periode van schaarste binnen kinderopvang, is de vraag naar kinderopvang geëxplodeerd. Helaas zijn er niet genoeg pedagogisch medewerkers om deze vraag volledig op te lossen. Voor kinderopvangorganisaties betekent dit: naast de klant is ook de medewerker koning! 

Dit vraagt een andere aanpak door leidinggevenden. Zij hebben de crisisjaren nog op hun netvlies. De aanpak uit de crisisjaren past niet binnen kinderopvang van nu. Daarom zien we het volgende gebeuren: 

  • Wensen van ouders zijn belangrijker dan die van de pedagogisch medewerkers.
  • Ouders houden vast aan hun voorkeursdagen: maandag, dinsdag en donderdag.
  • Pedagogisch medewerkers worden overvraagd, maar weinig gevraagd om mee te beslissen en zij voelen weinig waardering.
  • De omslag van teveel personeel in de crisisjaren naar het huidige personeelstekort.

Hoe kunnen we dit aanpakken? 
 

Challenge 2 – vele handen maken licht werk

Veel kinderopvangorganisaties werken met groepsondersteuners op locatie. De groepsondersteuner helpt de pedagogisch medewerkers op de groep met verschillende taken. Door het tekort aan personeel, worden groepsondersteuners gevraagd of zij de opleiding willen volgen tot pedagogisch medewerker. De groepsondersteuner kent het werk op de groep en de kinderopvangorganisatie. 

Hoe worden pedagogische medewerkers op de groep ondersteund? Denk hierbij aan de processen op de groep en aan technologische mogelijkheden. 

Sfeerimpressie brainstormsessie hackathon kinderopvang

De brainstormsessie

Na de presentatie van de challenges zijn 5 teams aan de slag gegaan met hun vraagstuk. Volgens design thinking hebben zij een 'hoe kunnen we...'-vraagstuk geformuleerd. De vijf teams vragen: 

  • Hoe kunnen we de organisatiestructuur veranderen om de verantwoordelijkheid zo dicht mogelijk bij de werkvloer neer te leggen?
  • Hoe kunnen we samen de regie pakken op duurzame inzetbaarheid van de pedagogisch medewerker in de kinderopvang? 
  • Hoe kunnen we de wensen van de pedagogisch medewerkers prioriteren? 
  • Hoe kunnen we de pedagogisch medewerker weer centraal stellen, zodat zij met plezier en professionaliteit aan het werk kunnen? 
  • Hoe kunnen we de taken in de kinderopvang vervullen met de inzet van buiten de kinderopvang?
van idee naar pitch

Van idee

De teams gaan via een ludieke methode aan de slag met mogelijke oplossingen voor de vraag. De truc is om de ideeën vanuit verschillende perspectieven te benaderen: vanuit de verschillende betrokkenen, maar ook ‘hoe het probleem in China wordt opgelost?’. Dit zorgt voor meerdere ideeën. 

Naar concept 

Vervolgens zijn de teams de ideeën gaan groeperen. Per idee is een concept bedacht. Dit concept gingen de groepen testen. Bijvoorbeeld via eigen kinderopvangorganisaties, maar ook via kennissenkring. Eén van de teams belden gezamenlijk pedagogisch medewerkers uit elkaars netwerk. Zij werden toegejuicht om steeds meer te vertellen. Dit heeft interessante inzichten gebracht. Deze inzichten zijn direct verwerkt in het concept. 

De concepten zijn verwerkt op een short story board.
 

De pitch

De vijf teams hebben samen in totaal zes pitches voorbereid. Binnen alle teams staat de pedagogisch medewerker centraal. Juryleden Rogier Vegter (Brancheorganisatie Kinderopvang), Loes Ypma (Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang) Kerty Jacobs van Humankind en Yessica Beelo van DAK Kindcentra hebben de schone taak een winnaar te kiezen.

Team Radicaal: het FEBO-voorwaardenmodel

Team Radicaal pleit voor het verdelen van taken naar vaardigheden. Dit hebben zij afgebeeld als een FEBO snackmuur, waar je jouw gewenste taak 'uit de muur kan trekken'. Zo krijgt de pedagogisch medewerker meer regie over zijn of haar eigen arbeidsvoorwaarden. Die arbeidsvoorwaarden sluiten aan bij de leefstijl en ontwikkeling van de pedagogisch medewerker. Hoe een kinderopvangorganisatie het FEBO-voorwaardenmodel in de praktijk kan uitrollen, is volledig aan de organisatie. 

Team Radicaal
Team Radicaal met het FEBO-voorwaardenmodel
Dit model is direct uitvoerbaar bij elke organisatie. Je kunt dit uitrollen naar eigen inzicht."
Team Radicaal

Team Groentjes: vertrouwen 

In de pitch van de Groentjes staat het vertrouwen in de pedagogisch medewerker centraal. Dit betekent: 

  • vertrouwen centraal in de organisatie, want de pedagogisch medewerker weet wat goed is en krijgt van de organisatie het vertrouwen om zelf keuzes te maken
  • vertrouwen van de ouder, want een ouder wil hetzelfde voor het kind als de pedagogisch medewerker 
  • vertrouwen van de overheid, door minder controle, durven los te laten en meer ruimte binnen wet- en regelgeving  

De pedagogisch professional krijgt veel meer de expertrol in plaats van de uitvoerende rol. 

Team Groentjes hackathon kinderopvang
Team Groentjes
We willen de angstcultuur doorbreken".
Team Groentjes 

Team Groentjes: ‘It takes a village’

Team Groentjes maakt van de challenge ook een maatschappelijk probleem. Het personeelstekort is niet alleen het probleem van kinderopvang. Ook het bedrijfsleven kan een steentje bijdragen in de vorm van een 6-urige werkdag. Of het kindcentrum 2.0, waar meerdere disciplines samen komen. Hierbij denkt het team aan de gymleraar die ook peutergym kan verzorgen, maar ook voetbaltrainers die overdag ook kunnen inspringen op de bso. Hierdoor ontstaan gelijke kansen voor alle kinderen, ook de kinderen die nu niet de gelegenheid hebben om bij een sportvereniging of op muziekles te gaan. 

Team Leuk!: de menukaart 

Team Leuk! wil het werk voor de pedagogisch medewerker leuker maken: waarom zou de pedagogisch medewerker niet zelf kunnen kiezen? We maken een menukaart met alle verschillende taken. De pedagogisch medewerker kiest zelf welke taken en hoeveel taken hij of zij doet. 

Dit plan is niet alleen voor kinderopvang: het past binnen alle branches, met gezamenlijke arbeidsvoorwaarden en loonschalen. Hiermee maak je dé voorziening voor het jonge kind: “Scholen zijn geneigd te groot te denken.” Volgens team Leuk! zijn kleinere opvanglocaties juist leuker, maar ook dat is afhankelijk van de behoefte van organisaties. 

Leuk! hackathon kinderopvang
Team Leuk!
Jullie moeten onze nieuwe Minister-president worden.”
Deelnemer hackathon kinderopvang

Team Denktank: de professional eerst!

Er is een verstoorde balans ontstaan. De pedagogisch medewerker moet zich aanpassen aan de wensen van de ouder. Maar dat moet anders. “Het korset moet uit.” Zet de professional centraal. Dit betekent: breng zingeving, voldoening en plezier terug voor de professional. Dit vraagt om een cultuurverandering. Hiervoor zijn alle stafafdelingen ondersteunend aan de pedagogisch professional. 

Vaker ‘ja’ tegen de pedagogisch professional is vaker ‘nee’ op de verzoeken van ouders." 
Team Denktank

Team Buiten-je-comfortzone: Oog voor wendbaarheid en veerkracht van de professional

De pitch van team Buiten-je-comfortzone was de afsluiter. “Alles is eigenlijk al gezegd”. De pitch had een hele bijzonder vorm. Door een oefening werd ervaren wat werkdruk werkelijk met je doet. Het leven van checklist naar checklist moet stoppen, want het gaat om interactie met elkaar. De vormen die momenteel zijn bedacht om werk te verlichten, werken op de werkvloer werkdruk verhogend. Zij sluiten af met een aanbeveling: organiseer een hackathon voor pedagogisch medewerkers. Stel vragen als ‘hoe ziet jouw ideale dag eruit?’ en ‘wat heb je nodig?’. 

Team buiten je comfortzone
Team Buiten-je-comfortzone
Veel kleine oplossingen zijn geen oplossing voor dit grote probleem.”
Team Buiten-je-comfortzone
uitreiking hackathon kinderopvang

De winnaar: de Denktank

De Denktank is de winnaar van de hackathon! Zij hebben goed geluisterd naar de challenge en goed nagedacht over het probleem. Anne, Gertie, Elke, Lucas en Manja kiezen radicaal voor de pedagogisch professional door alles in het teken te zetten van hun vaardigheden en ontwikkeling. Zo willen zij de cultuurverandering in gang zetten die nodig is.  

De jury voelt de liefde voor het vak in de zaal. Alle deelnemers hebben alles uit de kast gehaald en dit heeft mooie oplossingen opgeleverd. De winnaar noemen bleek een lastige keuze. Alle deelnemers zijn ontzettend trots op hun beroep. "We maken een diepe buiging voor alle creativiteit”

 

Blijf bewegen, want beweging hebben we hard nodig in kinderopvang."
Loes Ypmavoorzitter Branchevereniging maatschappelijke kinderopvang 

Handige links

Meer weten? Neem contact met ons op!

Davina Koudijs

Meer weten? Neem contact met ons op!